Leg Swelling in Pregnancy: గర్భధారణ సమయంలో మహిళ శరీరంలో అనేక మార్పులు జరుగుతాయి. వాటిలో ఒకటి “కాళ్ల వాపు” (Leg Swelling or Edema). ఇది చాలా మంది గర్భిణుల్లో కనిపించే సాధారణ సమస్య. కానీ కొన్ని సార్లు ఈ వాపు సాధారణం కాకపోవచ్చు. కాబట్టి దీని వెనుక ఉన్న కారణాలను తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
![]() |
| Leg Swelling in Pregnancy |
1. రక్తప్రసరణ మార్పులు (Changes in Blood Circulation): ప్రెగ్నెన్సీలో శరీరంలో రక్త పరిమాణం సుమారు 30-50% వరకు పెరుగుతుంది. ఈ అదనపు రక్తప్రవాహం కాళ్లలోని రక్తనాళాలపై ఒత్తిడి కలిగిస్తుంది. ఫలితంగా రక్తం దిగువ భాగంలో నిల్వవ్వడం వల్ల వాపు వస్తుంది.
2. గర్భాశయం ఒత్తిడి (Pressure from the Growing Uterus): పెరుగుతున్న గర్భాశయం క్రమంగా కాళ్ల రక్తనాళాలపై ఒత్తిడి కలిగిస్తుంది. ఈ ఒత్తిడి వల్ల రక్తప్రవాహం కింద భాగంలో నిలవడం వల్ల కాళ్లు, మడమలు, పాదాల్లో వాపు ఏర్పడుతుంది.
2. గర్భాశయం ఒత్తిడి (Pressure from the Growing Uterus): పెరుగుతున్న గర్భాశయం క్రమంగా కాళ్ల రక్తనాళాలపై ఒత్తిడి కలిగిస్తుంది. ఈ ఒత్తిడి వల్ల రక్తప్రవాహం కింద భాగంలో నిలవడం వల్ల కాళ్లు, మడమలు, పాదాల్లో వాపు ఏర్పడుతుంది.
3. హార్మోన్ల ప్రభావం (Effect of Hormones): ప్రెగ్నెన్సీలో ప్రొజెస్టెరోన్ (Progesterone) అనే హార్మోన్ ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఇది రక్తనాళాలను సడలిస్తుంది. దీని వలన ద్రవాలు టిష్యూల్లో నిల్వ అవ్వడం వల్ల కాళ్లలో వాపు ఏర్పడుతుంది.
Also Read: రోజూ వ్యాయామం చేస్తే ప్రెగ్నెన్సీ అవకాశాలు పెరుగుతాయని తెలుసా?
4. నీటి నిల్వ (Fluid Retention): గర్భధారణ సమయంలో శరీరంలో నీరు మరియు ఉప్పు (sodium) నిల్వ అవుతాయి. ఇది శరీరంలో hydration balance కోసం అవసరమైనదే అయినా, ఎక్కువగా నిల్వ అవుతే వాపు వస్తుంది. ముఖ్యంగా రాత్రి వేళల్లో లేదా ఎక్కువసేపు నిలబడిన తర్వాత వాపు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
5. ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం లేదా నిలబడడం: ఎక్కువసేపు కూర్చుని లేదా నిలబడి ఉంటే రక్తప్రవాహం కాళ్లలో ఆగిపోతుంది. దీని వలన కాళ్లు, పాదాలు వాపుతాయి. కాబట్టి గర్భిణులు తరచుగా కదలికలు చేయడం, కాల్లు ఎత్తి కూర్చోవడం మంచిది.
4. నీటి నిల్వ (Fluid Retention): గర్భధారణ సమయంలో శరీరంలో నీరు మరియు ఉప్పు (sodium) నిల్వ అవుతాయి. ఇది శరీరంలో hydration balance కోసం అవసరమైనదే అయినా, ఎక్కువగా నిల్వ అవుతే వాపు వస్తుంది. ముఖ్యంగా రాత్రి వేళల్లో లేదా ఎక్కువసేపు నిలబడిన తర్వాత వాపు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
5. ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం లేదా నిలబడడం: ఎక్కువసేపు కూర్చుని లేదా నిలబడి ఉంటే రక్తప్రవాహం కాళ్లలో ఆగిపోతుంది. దీని వలన కాళ్లు, పాదాలు వాపుతాయి. కాబట్టి గర్భిణులు తరచుగా కదలికలు చేయడం, కాల్లు ఎత్తి కూర్చోవడం మంచిది.
6. ఉష్ణోగ్రత ప్రభావం: వేసవికాలంలో రక్తనాళాలు విస్తరించడం వల్ల వాపు మరింతగా కనిపిస్తుంది. చల్లని వాతావరణంలో మాత్రం వాపు కొంత తగ్గుతుంది.
7. పోషకాహార లోపం (Nutritional Deficiency): ప్రోటీన్, ఐరన్ లేదా మాగ్నీషియం లాంటి పోషకాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కూడా వాపు రావచ్చు. కాబట్టి గర్భిణులు సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం తప్పనిసరి.
8. ప్రమాద సూచనలు (Warning Signs): కాళ్ల వాపుతో పాటు తలనొప్పి, కళ్ల ముందు కాంతి కనిపించడం (Eye floaters), రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉండడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే, ఇది Pre-eclampsia అనే ప్రమాదకర పరిస్థితికి సంకేతం కావచ్చు. వెంటనే డాక్టర్ని సంప్రదించాలి.
ప్రెగ్నెన్సీలో కాళ్ల వాపు సాధారణమైనదే అయినా, అది తరచుగా ఎక్కువగా ఉంటే లేదా నొప్పితో వస్తే నిర్లక్ష్యం చేయరాదు. తగినంత నీరు తాగడం, సాల్ట్ తగ్గించడం, కాళ్లు ఎత్తి కూర్చోవడం, వదులుగా ఉండే దుస్తులు ధరించడం వంటి అలవాట్లు పాటించడం ద్వారా ఈ సమస్యను తగ్గించుకోవచ్చు. అవసరమైతే వైద్యుడి సలహా తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి.
కాళ్ల వాపు ప్రెగ్నెన్సీలో సహజం అయినా, దాని వెనుక ఉన్న కారణాలు అర్థం చేసుకొని జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే తల్లి, బిడ్డ ఇద్దరి ఆరోగ్యం సురక్షితంగా ఉంటుంది.
ప్రెగ్నెన్సీలో కాళ్ల వాపు సాధారణమైనదే అయినా, అది తరచుగా ఎక్కువగా ఉంటే లేదా నొప్పితో వస్తే నిర్లక్ష్యం చేయరాదు. తగినంత నీరు తాగడం, సాల్ట్ తగ్గించడం, కాళ్లు ఎత్తి కూర్చోవడం, వదులుగా ఉండే దుస్తులు ధరించడం వంటి అలవాట్లు పాటించడం ద్వారా ఈ సమస్యను తగ్గించుకోవచ్చు. అవసరమైతే వైద్యుడి సలహా తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి.
కాళ్ల వాపు ప్రెగ్నెన్సీలో సహజం అయినా, దాని వెనుక ఉన్న కారణాలు అర్థం చేసుకొని జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే తల్లి, బిడ్డ ఇద్దరి ఆరోగ్యం సురక్షితంగా ఉంటుంది.
