What is Amenorrhea: అమెనోరియా అంటే మహిళలకు సాధారణంగా రావాల్సిన పీరియడ్స్ పూర్తిగా ఆగిపోవడం లేదా చాలా నెలలు రాకపోవడం. 15-16 సంవత్సరాలు వచ్చేసరికి కూడా పీరియడ్స్ మొదలుకాకపోతే దానిని Primary Amenorrhea అంటారు. ఇప్పటికే పీరియడ్స్ ఉన్న మహిళలో మూడు నెలలు వరుసగా పీరియడ్స్ రాకపోతే అది Secondary Amenorrhea గా పరిగణించబడుతుంది. అమెనోరియా ఒక సమస్య అనే మాత్రమేగాని, ఇది స్వతంత్రంగా వచ్చే వ్యాధి కాదు. దీనికి హార్మోన్ అసమతుల్యతలు, జీవనశైలి మార్పులు, శరీర ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి వివిధ కారణాలు ఉండవచ్చు.
 |
| What is Amenorrhea |
అమెనోరియా ఎలా గుర్తించాలి?
అమెనోరియాలో ప్రధాన లక్షణం పీరియడ్స్ రాకపోవడమే. కానీ దీనితో పాటు కొన్ని శారీరక మార్పులు కూడా రావచ్చు. ఆకస్మికంగా బరువు పెరగడం లేదా తగ్గడం, శరీరంలో ఆండ్రోజెన్ హార్మోన్ పెరగడం వల్ల ముఖంపై వెంట్రుకలు పెరగడం, మొటిమలు రావడం, ఛాతీ నుంచి పాల లాంటి ద్రవం కారడం, ఒత్తిడి పెరగడం, నిద్రలో మార్పులు, అలసట వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. అయితే ప్రతి ఒక్కరిలో ఇవన్నీ ఉండవు. కొందరిలో కేవలం పీరియడ్స్ ఆగిపోవడం మాత్రమే ప్రధాన లక్షణం.
Also Read: PMS అంటే ఏమిటి? ఎందుకు వస్తుంది?
అమెనోరియా ఎందుకు వస్తుంది?
అమెనోరియా రావడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. అందులో మొదటిది హార్మోన్ల అసమతుల్యత. పీరియడ్స్ రావడానికి ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరోన్, FSH, LH వంటి హార్మోన్లు సమతుల్యంగా పనిచేయాలి. ఇవి తగ్గినా, పెరిగినా పీరియడ్స్ ఆగిపోతాయి. తదుపరి ముఖ్యమైన కారణాలు ఏంటంటే.. PCOS, థైరాయిడ్ ప్రాబ్లమ్, హై ప్రోలాక్టిన్ (Hyperprolactinemia), ఓవరీల్లో సమస్యలు, ప్రీమేచ్యూర్ ఓవరియన్ ఫెయిల్యూర్, ప్రెగ్నెన్సీ, స్ట్రెస్ ఎక్కువగా ఉండటం, అతి వ్యాయామం, అతి తక్కువ బరువు, తక్కువ ఆహారం, గర్భనిరోధక ఇంజెక్షన్లు వంటివి. కొన్ని సార్లు జన్యుపరమైన సమస్యలు కూడా అమెనోరియాకు కారణమవుతాయి.
లైఫ్ స్టైల్ కారణాలు
పీరియడ్స్ రాకపోవడంలో జీవనశైలి చాలా పెద్ద పాత్ర పోషిస్తుంది. చాలా తక్కువ తినడం, డైట్ ఎక్కువగా చేయడం, ఒత్తిడి, నిద్ర లేకపోవడం, జిమ్లో అతి వ్యాయామం చేయడం వంటి అంశాలు బాడీ హార్మోన్లను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి. బరువు ఒకేసారి 6-8 కిలోలు తగ్గినా లేదా పెరిగినా కూడా అమెనోరియా వచ్చే అవకాశం ఉంది.
Also Read: PMS అంటే ఏమిటి? ఎందుకు వస్తుంది?
అమెనోరియా ఎందుకు వస్తుంది?
అమెనోరియా రావడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. అందులో మొదటిది హార్మోన్ల అసమతుల్యత. పీరియడ్స్ రావడానికి ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరోన్, FSH, LH వంటి హార్మోన్లు సమతుల్యంగా పనిచేయాలి. ఇవి తగ్గినా, పెరిగినా పీరియడ్స్ ఆగిపోతాయి. తదుపరి ముఖ్యమైన కారణాలు ఏంటంటే.. PCOS, థైరాయిడ్ ప్రాబ్లమ్, హై ప్రోలాక్టిన్ (Hyperprolactinemia), ఓవరీల్లో సమస్యలు, ప్రీమేచ్యూర్ ఓవరియన్ ఫెయిల్యూర్, ప్రెగ్నెన్సీ, స్ట్రెస్ ఎక్కువగా ఉండటం, అతి వ్యాయామం, అతి తక్కువ బరువు, తక్కువ ఆహారం, గర్భనిరోధక ఇంజెక్షన్లు వంటివి. కొన్ని సార్లు జన్యుపరమైన సమస్యలు కూడా అమెనోరియాకు కారణమవుతాయి.
లైఫ్ స్టైల్ కారణాలు
పీరియడ్స్ రాకపోవడంలో జీవనశైలి చాలా పెద్ద పాత్ర పోషిస్తుంది. చాలా తక్కువ తినడం, డైట్ ఎక్కువగా చేయడం, ఒత్తిడి, నిద్ర లేకపోవడం, జిమ్లో అతి వ్యాయామం చేయడం వంటి అంశాలు బాడీ హార్మోన్లను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి. బరువు ఒకేసారి 6-8 కిలోలు తగ్గినా లేదా పెరిగినా కూడా అమెనోరియా వచ్చే అవకాశం ఉంది.
అమెనోరియా బిడ్డ పుట్టే అవకాశాలను ప్రభావితం చేస్తుందా?
పీరియడ్స్ రాని పరిస్థితిలో ఓవ్యూలేషన్ కూడా జరగదు. ఓవ్యూలేషన్ లేకపోతే గర్భధారణ జరగదు. అందుకే అమెనోరియా ఉన్నప్పుడు ఫర్టిలిటీ కొంత మేరకు ప్రభావితమవుతుంది. అయితే చాలా సందర్భాల్లో సరైన చికిత్స తీసుకుంటే పీరియడ్స్ మళ్లీ నార్మల్గా వస్తాయి, గర్భం దాల్చే అవకాశం కూడా తిరిగి వస్తుంది. ఇది పూర్తిగా underlying cause మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
అమెనోరియా ఎలా తెలుసుకోవాలి?
సాధారణంగా డాక్టర్ రక్తంలో హార్మోన్ల పరీక్షలు, థైరాయిడ్ టెస్ట్, ప్రోలాక్టిన్, పెల్విక్ స్కాన్, ఓవరీస్ ఫంక్షన్ టెస్టులు చేయిస్తారు. వాటి ఆధారంగా కారణాన్ని ఖచ్చితంగా గుర్తించి చికిత్స ప్రారంభిస్తారు.
అమెనోరియా చికిత్స ఎలా ఉంటుంది?
చికిత్స పూర్తిగా కారణాన్ని బట్టి ఉంటుంది.
థైరాయిడ్ కారణమైతే థైరాయిడ్ మందులు ఇస్తారు.
PCOS కారణమైతే వెయిట్ మేనేజ్మెంట్, డైట్, వ్యాయామం, హార్మోన్ టాబ్లెట్స్ ఇస్తారు.
స్ట్రెస్ కారణమైతే stress reduction techniques సూచిస్తారు.
ప్రోలాక్టిన్ ఎక్కువైతే దాన్ని తగ్గించే మందులు ఇస్తారు.
ఓవరీ ముందుగానే పనిచేయకపోతే హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ ఇస్తారు.
కొందరికి కేవలం బరువు పెరగడం/తగ్గించడం, సరైన ఆహారం తీసుకోవడం, జీవనశైలి మార్చడం ద్వారా కూడా పీరియడ్స్ మళ్లీ ప్రారంభమవుతాయి.
ఎప్పుడు డాక్టర్ను తప్పక సంప్రదించాలి?
3 నెలలుగా పీరియడ్స్ రాకపోతే
15-16 ఏళ్లు వచ్చేసరికి కూడా periods మొదలుకాకపోతే
ఛాతీ నుండి ద్రవం కారితే
ఎక్కువగా వెంట్రుకలు రావడం, మొటిమలు పెరగడం
వెన్ను లేదా పొట్టలో నొప్పి
తరచుగా తలనొప్పులు
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వెంటనే గైనకాలజిస్ట్ను సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం.
పీరియడ్స్ రాని పరిస్థితిలో ఓవ్యూలేషన్ కూడా జరగదు. ఓవ్యూలేషన్ లేకపోతే గర్భధారణ జరగదు. అందుకే అమెనోరియా ఉన్నప్పుడు ఫర్టిలిటీ కొంత మేరకు ప్రభావితమవుతుంది. అయితే చాలా సందర్భాల్లో సరైన చికిత్స తీసుకుంటే పీరియడ్స్ మళ్లీ నార్మల్గా వస్తాయి, గర్భం దాల్చే అవకాశం కూడా తిరిగి వస్తుంది. ఇది పూర్తిగా underlying cause మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
అమెనోరియా ఎలా తెలుసుకోవాలి?
సాధారణంగా డాక్టర్ రక్తంలో హార్మోన్ల పరీక్షలు, థైరాయిడ్ టెస్ట్, ప్రోలాక్టిన్, పెల్విక్ స్కాన్, ఓవరీస్ ఫంక్షన్ టెస్టులు చేయిస్తారు. వాటి ఆధారంగా కారణాన్ని ఖచ్చితంగా గుర్తించి చికిత్స ప్రారంభిస్తారు.
అమెనోరియా చికిత్స ఎలా ఉంటుంది?
చికిత్స పూర్తిగా కారణాన్ని బట్టి ఉంటుంది.
థైరాయిడ్ కారణమైతే థైరాయిడ్ మందులు ఇస్తారు.
PCOS కారణమైతే వెయిట్ మేనేజ్మెంట్, డైట్, వ్యాయామం, హార్మోన్ టాబ్లెట్స్ ఇస్తారు.
స్ట్రెస్ కారణమైతే stress reduction techniques సూచిస్తారు.
ప్రోలాక్టిన్ ఎక్కువైతే దాన్ని తగ్గించే మందులు ఇస్తారు.
ఓవరీ ముందుగానే పనిచేయకపోతే హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ ఇస్తారు.
కొందరికి కేవలం బరువు పెరగడం/తగ్గించడం, సరైన ఆహారం తీసుకోవడం, జీవనశైలి మార్చడం ద్వారా కూడా పీరియడ్స్ మళ్లీ ప్రారంభమవుతాయి.
ఎప్పుడు డాక్టర్ను తప్పక సంప్రదించాలి?
3 నెలలుగా పీరియడ్స్ రాకపోతే
15-16 ఏళ్లు వచ్చేసరికి కూడా periods మొదలుకాకపోతే
ఛాతీ నుండి ద్రవం కారితే
ఎక్కువగా వెంట్రుకలు రావడం, మొటిమలు పెరగడం
వెన్ను లేదా పొట్టలో నొప్పి
తరచుగా తలనొప్పులు
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వెంటనే గైనకాలజిస్ట్ను సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం.